Voorwoord

Uitleg profielwerkstuk en doel

Kaart van verspreiding Duitsers in centraal-Europa
Kaart van verspreiding Duitsers in centraal-Europa.
Het doel van ons PWS is verdere verdieping op de verdrijving van de Volksduitsers, de informatie die wij daarover vinden willen we daarna toegankelijk overbrengen doormiddel van een interactieve kaart. Wij hebben voor dit onderwerp gekozen vanuit een interesse voor Duitsland, het Duitse volk en de geschiedenis. Ook past dit onderwerp goed bij de stof van het eindexamen geschiedenis.

We willen bij ons onderzoek bronnen bij elkaar brengen en die zo onpartijdig als mogelijk weergeven, maar vanwege de grote rol die emotie speelt bij dit onderwerp zal dit niet altijd lukken. Alle kanten van het verhaal laten horen is voor ons erg belangrijk in dit onderzoek, sinds er vele goede en slechte daden over en weer gaan, met redenen erachter. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan en daarom is het belangrijk dat wij verschillende bronnen gebruiken die niet een belang hebben bij het manipuleren van informatie, om zo een eigen agenda te bevorderen. Bronnen van overheidsinstanties tijdens en kort na de verdrijvingen zouden voorbeelden hiervan kunnen zijn, omdat zij deze verdrijvingen steunden en daarbij het leed dat zij de verdrevenen aandeden wilden verbergen of goedpraten.

Nazificatie is een term die wij veel gaan gebruiken in ons onderzoek en de verwerking ervan, daarom is het belangrijk dat duidelijk wordt gemaakt wat we ermee bedoelen. Nazificatie is het doelmatig gelijkstellen van de denkbeelden van mensen met die van het nazisme.

De term “Volksduitsers” of in het Duits “Volksdeutsche”, speelt bij ons PWS een grote rol en daarom is een korte toelichting van dit begrip zeer belangrijk. Met “Volksduitsers” worden etnische Duitstaligen bedoeld die buiten het Duitse Rijk leefden, etnisch Duitstaligen die binnen het rijk leefden werden “Reichsdeutsche” of in het Nederlands “Rijksduitsers” genoemd. Deze termen voor etnische Duitsers in binnen- en buitenland werden tijdens het nationaalsocialisme in Duitsland veel gebruikt. Wij gebruiken deze term voor het gemak ook, maar zijn het natuurlijk niet eens met de originele nazistische gedachte achter deze term. De Volksduitsers leefden vaak al eeuwenlang in dezelfde gebieden die zich vooral in Oost-Europa bevinden. De verschillende groepen Volksduitsers namen ook andere posities in, zo waren sommige Volksduitsers boeren, maar anderen juist onderdeel van de adel, voornamelijk in de Baltische staten. Ook in tijd zit er verschil, waar de Volksduitsers in Polen al in de middeleeuwen ontstonden, ontstonden andere groepen pas in de vroegmoderne tijd. Deze contrasten maken we ook goed duidelijk in ons onderzoek. Na de nederlaag in de Eerste Wereldoorlog en als gevolg daarvan het verlies aan Duits grondgebied (aan Polen, België, Denemarken en Frankrijk) bevonden veel Rijksduitsers zich opeens in buitenlands grondgebied en werden daarmee Volksduitsers. Dit was ook een van de redenen dat nazi-Duitsland zich zo agressief en expansionistisch verhield tot haar buurlanden. Met name Polen, Tsjecho-Slowakije en Oostenrijk bezaten grondgebied waar veel van de nieuwe Volksduitsers zich bevonden en dit is duidelijk zichtbaar in de geopolitiek van Hitler vanaf 1938 met de Anschluss van Oostenrijk, het verdrag van München (waarbij Sudetenland zich bij het Duitsland voegde), de latere overname van geheel Tsjecho-Slowakije en in 1939 het binnenvallen van Polen waarmee de Tweede Wereldoorlog begon.